Nadżerka szyjki macicy – kiedy zacząć się bać?

0
315
Menstrual, vaginal or urinary problems. Young woman holds a small chalkboard with "Help" inscription

Zacznijmy od początku… Prawidłowa, niezmieniona chorobowo szyjka macicy jest pokryta dwoma rodzajami nabłonka – od strony zewnętrznej nabłonkiem wielowarstwowym płaskim, natomiast od wewnątrz czyli tzw. kanał szyjki macicy, wyścielony jest nabłonkiem gruczołowym. Na tzw. tarczy, czyli ujściu zewnętrznym szyjki macicy obydwa te nabłonki stykają się ze sobą. W zależności od mechanizmu powstawania, wyróżnia się 2 podstawowe rodzaje nadżerek:

  1. rzekomą – jest to zmiana powstała na skutek zastąpienia nabłonka wielowarstwowego płaskiego, pokrywającego zewnętrzną powierzchnię części pochwowej szyjki macicy, nabłonkiem wyścielającym jej kanał. Zjawisko takie nosi nazwę metaplazji. W badaniu lekarz zauważa zaczerwienienie ujścia zewnętrznego szyjki macicy, które prawidłowo nazywa się erytroplakią. W przypadku, gdy zmiana ta utrzymuje się długo, lekarz powinien zastosować dalszą diagnostykę w postaci badania kolposkopowego. Leczenie różni się w zależności od zaawansowania zmiany oraz wyniku badania i polega na stosowaniu globulek dopochwowych, terapii hormonalnej (estrogeny) bądź na chirurgicznym usunięciu zmiany. Na szczęście, w większości przypadków, jest to zmiana związana z zachodzącymi w organizmie kobiety zmianami hormonalnymi: podczas przyjmowania antykoncepcji, po porodzie, po poronieniu, a nawet z powodu zmian zachodzących w trakcie cyklu miesiączkowego. W dużej części przypadków ulega samoistnemu wyleczeniu, a kobieta może nawet nie wiedzieć o jej istnieniu. Czasami jedynie zbyt silne upławy mogą sugerować jej obecność.
  2. prawdziwą – o niej mówimy, gdy pod wpływem różnych czynników jak np. uraz mechaniczny, stan zapalny pochwy itp, dochodzi do ubytku pewnej powierzchni nabłonka szyjki macicy, tzw. erozji. Taki stan wymaga jedynie obserwacji i zagojenia się ubytku. Jednakże do wystąpienia nadżerki prawdziwej może dojść również w następstwie oddzielenia się nabłonka nowotworowego. W obrębie zmiany może zostać stwierdzona obecność komórek patologicznych, będących dowodem na rozwój przedklinicznego lub klinicznego raka szyjki macicy. Zdiagnozowanie nadżerki prawdziwej jest zatem wskazaniem do kontroli cytodiagnostycznej/kolposkowej szyjki macicy.

Nadżerka najczęściej nie powoduje żadnych dolegliwości i objawów.

Jeśli jednak wystąpią, są wówczas tak znikome i niespecyficzne, że trudno je uchwycić. Dotyczy to przede wszystkim nadżerek niewielkich rozmiarów. Kobiety najczęściej zgłaszają się do lekarza z powodu dokuczliwych upławów, gdyż nadżerka wytwarza bardzo dużą ilość śluzu. W połączeniu ze stanem zapalnym tworzy się więc obfita wydzielina pochwowa, najczęściej o barwie żółtawej bądź zielonkawej. Ma ona zazwyczaj bardzo nieprzyjemny zapach i może powodować różnego rodzaju podrażnienia sromu, przez co kobieta może odczuwać pieczenie i swędzenie tej okolicy. W przypadku bardziej zaawansowanej nadżerki niepokojącymi objawami mogą być krwawienia kontaktowe, bóle podczas stosunku, bóle w dole brzucha czy też plamienia międzymiesiączkowe, które z reguły nie są kojarzone jednak z występowaniem nadżerki.

Podsumowując, przyczyn powstawania nadżerki szyjki macicy jest bardzo wiele.

Najczęściej wymienianymi są różnego rodzaju infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze prowadzące do stanów zapalnych dróg rodnych. U kobiet dojrzałych płciowo nadżerki zdążają się o wiele częściej. Powstawanie nadżerki wiąże się niewątpliwie z tym, iż u kobiet tych znacznie częściej dochodzi do różnego rodzaju zaburzeń hormonalnych. Duże znaczenie u tej grupy kobiet ma ich przeszłość położnicza. Liczne porody, poronienia i związane z tym uszkodzenia mechaniczne szyjki macicy również nie są obojętne dla tego delikatnego narządu i mogą stać się przyczyna powstania nadżerki. Nie bez znaczenia jest także liczba partnerów seksualnych kobiety. Częsta zmiana partnera wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia różnego rodzaju stanów zapalnych powstałych na skutek zakażenia np. rzęsistkiem pochwowym czy też chlamydią. Do długiej listy przyczyn powstawania nadżerki szyjki macicy można zaliczyć również złe warunki socjalno-ekonomiczne czy też rodzinne skłonności do tego schorzenia.

Podstawową czynnością po rozpoznaniu nadżerki szyjki macicy w badaniu ginekologicznym jest pobranie wymazu cytologicznego w celu sprawdzenia prawidłowości komórek nabłonka szyjki macicy. Od wyniku cytologii najczęściej zależy dalsze postępowanie lecznicze.

Jeżeli nadżerka jest niewielka, a wynik wymazu nie wykazał jakichkolwiek nieprawidłowości, można podjąć się jedynie częstej obserwacji pacjentki i częstszych badań cytologicznych. Gdy w wyniku cytologicznym zostanie rozpoznany jedynie stan zapalny, wtedy najczęściej stosuje się leczenie przeciwzapalne, zalecając stosowanie globulek dopochwowych. Po takim leczeniu zdarza się, iż zmiany się cofają. Należy wtedy wykonać ponowny wymaz cytologiczny, w celu oceny skuteczności leczenia. Jeżeli wynik cytologiczny wskazuje jakiekolwiek nieprawidłowości komórek nabłonka, wówczas należy poddać się dodatkowym badaniom, aby wyeliminować ryzyko rozwoju raka szyjki macicy.

Gdy nadżerka jest dużych rozmiarów, a badanie cytologiczne i kolposkopowe wykluczyło obecność komórek nowotworowych, wówczas najczęściej stosowaną metodą w jej leczeniu jest elektrokoagulacja. Potocznie zwana jest ona wypalanką, gdyż polega na wypalaniu zmienionych komórek za pomocą iskry elektrycznej. Zaletą tego zabiegu jest niewątpliwie jego krótki czas. Trwa on zaledwie kilka minut i nie wymaga znieczulenia. Zabieg ten najczęściej wykonuje się tuz po miesiączce. Po zabiegu u pacjentki mogą wystąpić bardzo obfite upławy i plamienie, które nie stanowią żadnej nieprawidłowości, a są jedynie objawem towarzyszącym gojeniu się rany. W związku z tym, że po zabiegu mogą powstać na szyjce macicy różnego rodzaju blizny, które mogą stać się przyczyną różnych powikłań w czasie ciąży i porodu (np. problemy z rozwieraniem szyjki) czasami odstępuje się od leczenia tą metodą kobiet, które jeszcze nie rodziły.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here