Prolactinoma jako przyczyna hiperprolaktynemii

0
122

Prolactinoma to jedna z możliwych przyczyn podwyższonego stężenia prolaktyny (PRL) – hormonu odpowiedzialnego przede wszystkim za zapoczątkowanie i podtrzymywanie laktacji. Jest to gruczolak, czyli niezłośliwy nowotwór, przysadki mózgowej.

Gruczolak może dawać szereg objawów spowodowanych hiperprolaktynemią, takich jak mlekotok, zaburzenia miesiączkowania lub brak miesiączki, obniżone libido, hirsutyzm (nadmierne owłosienie typu męskiego u kobiet), a nawet być przyczyną labilności emocjonalnej czy stanów depresyjnych. Długotrwałe podwyższenie stężenia prolaktyny we krwi może być też przyczyną osteopenii, czyli zmniejszenia gęstości kości. W przebiegu prolactinoma objawy mogą wynikać także z samej obecności guza – są to przede wszystkim bóle głowy, ale mogą pojawić się także zaburzenia widzenia.

Chociaż o hiperprolaktynemii mówi się już, gdy prolaktyna u kobiety nieciężarnej osiąga wartości powyżej 20 ng/ml, w przebiegu prolactinoma stężenie PRL może znacznie przewyższać 100 ng/ml. Celem potwierdzenia choroby wykonuje się badanie rezonansu magnetycznego, w którym uwidacznia się guz.

W zależności od wielkości zmiany wyróżniamy microprolactinoma (o średnicy do 10mm) oraz macroprolactinoma (o średnicy powyżej 10mm). Podział ten ma znaczenie w leczeniu schorzenia. U pacjentów z microprolactinoma wdraża się farmakoterapię. Stosowane są substancje będące agonistami receptorów dopaminowych (dopamina hamuje wytwarzanie prolaktyny) – bromokryptyna (Bromergon), chinagolid (Norprolac) oraz kabergolina (Dostinex). Bromergon jest najtańszym z preparatów, ma jednak najsilniej wyrażone działania uboczne. Podczas zażywania Norprolacu lub Dostinexu skutki niepożądane występują rzadziej, niemniej jednak u niektórych pacjentów się zdarzają. Jeśli występuje jednak nietolerancja leków lub oporność na leczenie, rozważa się wykonanie zabiegu operacyjnego. W przypadku dużych guzów z towarzyszącymi ubytkami w polu widzenia lub objawami neurologicznymi również wskazany jest zabieg operacyjny.

U niektórych pacjentów z microprolactinoma po kilku latach można podjąć próbę odstawienia leków, kontrolując przy tym objawy kliniczne oraz stężenie prolaktyny. U pacjentów z macroprolactinoma, gdy podjęto leczenie farmakologiczne, jest ono stosowane już do końca życia pacjenta. Monitorowanie leczenia polega na kontrolowaniu stężenia prolaktyny we krwi – zaleca się, by badanie to było przeprowadzone co pół roku. Badanie rezonansu magnetycznego powinno się wykonywać początkowo co 1-2 lata, później co 3-5 lat. Ważnym elementem jest także badanie pola widzenia, które pozwala ocenić ewentualne ubytki.

U pacjentek z prolactinoma, które zajdą w ciążę, istnieje ryzyko powiększenia się guza. Jest to bardziej prawdopodobne, gdy mamy do czynienia z macroprolactinoma aniżeli microprolactinoma. Dlatego też w przypadku dużego guza rozważa się jego usunięcie przed planowaną ciążą. Natychmiastowo po rozpoznaniu ciąży powinno się odstawić leczenie agonistami dopaminy. Ciężarna pacjentka powinna być pod opieką nie tylko lekarza ginekologa, ale także endokrynologa, neurochirurga i okulisty.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here